Դիվանագետի գրադարան

  Ճապոնիան Արևելյան Ասիայում գտնվող կղզի-պետություն է, որն արևմուտքից հարում է Ճապոնական ծովին, իսկ արևելքից՝ Խաղաղ օվկիանոսին: Ճապոնիան զբաղեցնում է 364,555 քկմ մակերես, իսկ բնակչությունը մոտ 127 միլիոն է: Գլխավոր կղզիներն են՝ Հոկայդոն, Հոնշյուն, Շիկոկուն, Կյուշյուն և Օկինավան: Մայրաքաղաքը Տոկիոն է: Ճապոնիայի բնակչության շուրջ 90 տոկոսն ապրում է քաղաքներում, որոնցից ամենախիտ բնակեցվածը Տոկիոն է, որին հաջորդում են Յոկոհամա, Օսակա, Նագոյա, Սապպորո, Կոբե, Կիոտո քաղաքները: Ճապոնիայում շատ են բնական աղետները՝ երկրաշարժ, ցունամի, թայֆուն, գետերի վարարման հետ կապված ջրհեղեղներ, սողանքներ, որոնց դեմ դարեր շարունակ պայքարելու ընթացքում ճապոնացիները ձեռք են բերել մի շարք հմտություններ և տեխնոլոգիաներ՝ սեյսմակայուն շենքերի կառուցում, քաղաքների և գյուղերի անվտանգության ապահովում: Չնայած բնական աղետների առատությանը՝ Ճապոնիան նաև բնական հարստությամբ և գեղեցկությամբ օժտված երկիր է, ուր հաճելի է այցելել տարվա ցանկացած եղանակին: Ճապոնիան չունի սահմանադրությամբ կամ որևէ օրենքով ամրագրված պետակա...

  Ճապոնիան հայկական երևակայության մեջ հաճախ է պատկերվում որպես նույնակազմ բնակչություն ունեցող երկիր, որտեղ խոսում են միևնույն լեզվով, կիսում են նույն մշակույթը և սովորույթները։ Սակայն Ճապոնիայում որոշ ժամանակ բնակվելուց կամ երկիրը խորությամբ ուսումնասիրելուց հետո դժվար է չնկատել հակառակը։ Ճիշտ է, Ճապոնիայի բնակչության ճնշող մեծամասնությունը էթնիկ ճապոնացիներ են, և, ի տարբերություն մեծաքանակ միգրանտներ ընդունող երկրների, այստեղ բազմազանությունն առաջին հայացքից նկատելի չէ։ Սակայն Ճապոնիան դժվար է անվանել «միատարր» երկիր։ Միայն Կանտո և Կանսայ երկրամասերում ապրելու փորձը կարող է ցույց տալ, որ նույնիսկ «էթնիկ ճապոնացիների» մշակույթի, նիստուկացի մեջ կան էական տարբերություններ՝ կախված նրանց բնակավայրից, սոցիալական կարգավիճակից։ Ճապոնիայում կան նաև բազմաթիվ «նկատելի» և «ոչ նկատելի» փոքրամասնությունների ներկայացուցիչներ։ «Նկատելի» փոքրամասնության շարքին կարելի է դասել «կովկասյան» ռասայի և այլ՝ արտաքնապես տարբերվող մարդկանց։ «Ոչ նկատելի» փոքրամասնության ներկայացուցիչներն անհամեմատ մեծաքան...

  Հետպատերազմական Ճապոնիան ասոցացվում է 1950-ականներին սկսած «տնտեսական հրաշքի» հետ, որը մինչ այժմ քննարկվում է գիտական և այլ շրջանակներում։ Իսկապես, հետպատերազմական շրջանում Ճապոնիայի տնտեսությունն այնպիսի արագ տեմպերով էր զարգանում, որ 1960 թվականին վարչապետ Իկեդա Հայատոն հայտարարում է «եկամտի կրկնապատկման» ծրագրի մասին, որին հաջողվում է հասնել նախատեսված ժամկետից շուտ։ 1964 թվականին Տոկիոն դառնում է ամառային օլիմպիական խաղերի մայրաքաղաք՝ աշխարհին ցույց տալով, որ Ճապոնիան արդեն դուրս է եկել հետպատերազմական թշվառությունից և պատրաստ է աշխարհում իր արժանի տեղը գրավել որպես ժողովրդավար, խաղաղասեր և բարեկեցիկ երկիր։ Սակայն «տնտեսական հրաշք»-ի ջատագովները հազվադեպ են հիշատակում դրա հակառակ կողմը։ Նույն տարիներին, երբ Ճապոնիայի տնտեսությունն արագ տեմպերով աճում էր և բնակիչների եկամուտը կրկնապատկվում, Ճապոնիայում տեղի են ունենում երկրի պատմության մեջ ամենասարսափելի բնապահպանական և արդյունաբերական աղետները, որոնք ոչ միայն շրջակա միջավայրի աղտոտվածության պատճառ էին դառնում, այլև վտանգում...

  Մինամատան Կումամոտո պրեֆեկտուրայի Շիրանույ ծովի մերձակայքում գտնվող փոքրիկ ձկնորսական գյուղաքաղաք է։ Մինամատան թերևս Ճապոնիայի այլ ձկնորսական գյուղակներից չտարբերվող մի վայր կմնար, եթե այստեղ տեղի չունենար երկրի պատմության մեջ ամենասարսափելի բնապահպանական և արդյունաբերական աղետներից մեկը, որը կապված էր Նիչիցու (1965 թվականից հետո հայտնի է որպես Չիսսո) կոչվող քիմիական գործարանի հետ։ Չիսսոն (“Ճապոնիայի ազոտական պարարտանյութեր” ընկերություն) 1906 թվականին հիմնադրել էր Տոկիոյի կայսերական համալսարանի շրջանավարտ, էլեկտրաինժեներ Նոգուչի Շիտագաուն։ Այն սկզբնական շրջանում զբաղվում էր քիմիական պարարտանյութերի արտադրությամբ։ Մինչմոդեռն ճապոնիայում օգտագործում էին տարբեր տեսակի բնական պարարտանյութեր, այդ թվում՝ մարդու արտաթորանքներ։ Ինչպես նշում է պատմաբան Ուոքերը, 17-18-րդ դարերի ճապոնական քաղաքները շատ ավելի հիգիենիկ էին, քան եվրոպականները մասնակիորեն այն պատճառով, որ դրանցից հեռացվում էին մարդկային արտաթորանքները, որոնք հաճախ գյուղական վայրեր էին տեղափոխվում «գոմաղբի նավերով»։ Մեյջիի ժա...

  1990-ական թվականներից հետո ճապոնական ընտանիքը կարելի է բնորոշել հետևյալ կերպ՝ «հետպատերազմական ընտանիք»-ի մասնակի կազմաքանդում, ամուսնությունների թվի նվազում, ցածր ծնելիության պահպանում։ 1970-ականների ֆեմինիստական շարժումը, 1985 թվականի զբաղվածության հավասար հնարավորությունների մասին օրենքի ընդունումը, 1990-ականների տնտեսական ճգնաժամը իրենց ազդեցությունն են ունենում նաև ճապոնական ընտանիքների վրա՝ մասնակիորեն կազմալուծելով «տնային տնտեսուհի կին-աշխատող ամուսին» մոդելը։ Այսպիսով, առողջապահության, աշխատանքի և բարեկեցության նախարարության տվյալների համաձայն, 1980-ականներից սկսած, պակասում են այն ընտանիքները, որտեղ կինը տնային տնտեսուհի է, և ավելանում նրանք, որտեղ թե՛ կինը, թե՛ ամուսինն աշխատում են։ Եթե 1980 թվականին 12 միլիոն ընտանիքում կինը տնային տնտեսուհի էր, իսկ 6 միլիոնում՝ և՛ կինը, և՛ ամուսինն աշխատում էին, ապա 2014 թվականին առաջինների թիվը նվազել էր 6,8 միլիոն ընտանիքի, իսկ վերջիններինը հասել 11,1 միլիոնի։ 2019 թվականի տվյալներով կանայք կազմում են աշխատավորների մոտ 45 տոկոսը,...

  Ճապոնիայի մասին հսկայական քանակի արխիվային նյութեր, գրքեր և հոդվածներ կարելի է գտնել Ճապոնիայի խորհրդարանի գրադարանի կայքում։ Նոր գրքերը և հոդվածները պաշտպանված են հեղինակային իրավունքով և ըստ այդմ՝ հասանելի են միայն տեղում, բայց գրադարանի կայքում գրանցվելու դեպքում դրանց մի մասը կարելի է կարդալ առցանց։ Հեղինակային իրավունքը լրացած բոլոր նյութերը հասանելի են առցանց։ Հոդվածներ և գրքեր փնտրելու չափազանց օգտակար շտեմարան է նաև ինֆորմատիկայի ազգային ինստիտուտի տվյալների բազան, որտեղ կարելի է գտնել Ճապոնիայում հրատարակված բոլոր գիտական հոդվածները, գրքերը, ինչպես նաև ատենախոսությունները։ Որոշ գիտական աշխատություններ հասանելի են առցանց։ Մշակույթի ուսումնասիրությունների հետ կապված բազմաթիվ նյութեր կարելի է գտնել Ճապոնական մշակույթի ուսումնասիրության միջազգային կենտրոնի գրադարանում (մի մասը՝ առցանց)։ Այստեղ հատկապես գրավիչ է յոկայների՝ ճապոնական բանահյուսության մեջ հանդիպող գերբնական էակների մասին նյութերի հարուստ արխվը։ Ճապոնիայի կառավարության հաշվետվությունները (“սպիտակ թղթեր”), վ...

  1994 թվականի նոյեմբերի 24-ին Ճապոնիայի պատմության մեջ ծագմամբ այնու առաջին պատգամավոր Կայանո Շիգերուն այնուների լեզվով ելույթ ունեցավ խորհրդարանի վերին պալատում՝ խոսելով Ճապոնիայում այնուների կրած զրկանքների և խտրականության, վերջին տասնամյակի այնուների ինքնության, վերականգնման շարժումների մասին և հայցեց գործընկերների համագործակցությունը՝ այնուների վերաբերյալ նոր օրենքի ընդունման հարցում ․ «Վաղուց, շատ վաղուց այնու ժողովրդի խաղաղ հողում՝ Հոկայդոյում, միայն այնուներ էին ապրում։ Ինչպես այնուների հեքիաթներում, այնտեղ շատ եղնիկ և սաղմոն կար, և այնուներն ապրում էին առանց մտահոգվելու, թե ինչ պետք է ուտեն կամ ինչի կարիք ունեն։ Հետո ձնաբուքի պես այդ հող եկավ ուրիշ ժողովուրդ՝ վաջինները։ Ժամանած ճապոնացիները օրենքներ պարտադրեցին մեզ՝ եղնիկ մի՛ որսացեք, սաղմոն մի՛ որսացեք, ծառ մի՛ կտրեք։ Այնուները, մնալով առանց սննդի և վառելիքի, իրար հետևից սովից մահացան։ Ողջ մնացած այնուներին ճապոնացիներն արգելեցին այնուների լեզվով խոսել, որի պատճառով նրանք համարյա մոռացան իրենց լեզուն։ Թվում էր, թե այն...