406 թվականին Սիփնոսի մոտ տեղի ունեցավ սպարտացիների ու աթենացիների ամենամեծ ծովամարտը: Հելլենները հավասարապես կոտորեցին իրար: Ընդհանուր զոհերի թիվը կազմեց 20.000: Քիչ անց նրանց նավատորմերը բախվեցին Ագենուզյան կղզիների մոտ: Աթենացիները հաղթող դուրս եկան, սակայն խայտառակվեցին՝ սպանելով իրենց իսկ ծովակալներին, ինչ է թե նրանք չէին հասցրել հողին հանձնել սպանվածներին: Այնուհետև սպարտացիներն առաջարկեցին հաշտություն՝ ստատուս քվոն պահպանելու նպատակով: Աթենքը հրաժարվեց՝ պահանջելով հակառակորդից ազատագրել կայսրության բոլոր քաղաքները: Դիվանագիտական հերթական սայթաքում: Այնուհետև Սպարտական դաշնությունը պելոպոնեսյան նավատորմի ծովակալ նշանակեց սպարտացի Լիսանդրին, որը, բարեկամական հարաբերություններ ունենալով պարսիկների հետ, նրանց փողերով սարքեց տեխնիկայի վերջին խոսքով հագեցած (անտիկ ժամանակների չափանիշներով) 200 ռազմանավ: Լիսանդրի թատերաբեմ իջնելը ճակատագրական եղավ Աթենքի համար: Նա հմուտ զորավար էր, հանդուգն և համարձակ՝ իր գործողությունների մեջ: Բնավորությամբ՝ դաժան ու ցինիկ: Երբ նրան ասում էին, որ...
Նախորդ գլխում մենք մի փոքր խոսեցինք Հին Հունաստանի գաղութային քաղաքականության մասին: Անդրադարձանք հայրենի տունը թողնելու գլխավոր շարժառիթին, որի անունն է զրկանք և մշտագոյության հոգս: Արդի պետություններում ևս մարդիկ լքում են իրենց հայրենի օջախը ֆինանսական և սոցիալ-տնտեսական խնդիրների պատճառով: Հունական արտագաղթի համար որոշ դեր խաղացին պոլիսներում բռնկվող քաղաքական կոնֆլիկտները և հույների գենային ծածկագրում տեղ գտած ճանապարհորդելու մարմաջը: Այդուհանդերձ, տեղաշարժվելու, գնալու և ծավալվելու գլխավոր պատճառն անշուշտ մնում էր հելլենիստական աշխարհակալության գերխնդիրը: Այստեղ մենք չենք կարող չանդրադառնալ հույների արտագացթի մի շատ կարևոր առանձնահատկությանը: Այդ այն է, որ նոր տարածքներում, որոնք անվանվում էին գաղութներ, հելլենները պահում էին իրենց ազգային ինքնությունը, սովորույթները և մշակույթը: Նրանք չէին ասիմիլացվում: (Կա այդ արտահայտության հայերեն համարժեքը՝ ուծացում: Օգտագործենք այն): Եվ այսպես, հույները նոր միջավայրում չէին ուծացվում: Մի խոսքով, հարմարվելով նոր պայմաններին, նո...