Skip to main content

Posts

Էթիկետի զարգացման պատմական ակնարկ

  Էթիկետի կանոններն անցել են պատմական զարգացման երկար ճանապարհ: Դեռևս դասական գրականության մեջ հանդիպում ենք վարվեցողության սովորույթների և նորմերի նկարագրության: Հին սկանդինավյան ձեռագրերում բավական հանգամանալից տեղեկացվում է սեղանի շուրջ նստելու սովորույթների մասին: Ըստ նշված աղբյուրի՝ շատ պատվաբեր էր համարվում ազդեցիկ մարդու հետ նույն ափսեից ճաշելու հրավերը, իսկ կենացներ և բաժակաճառեր ասելու կանոնները խախտելու դեպքում պատիժ էր սահմանված: Դաստիարակության, քաղաքավարության և վարվեցողության հարցերի շուրջ առաջին գիրքը, որ կոչվել է «Կղերական կարգապահություն», կազմել է իսպանացի քահանա Պետրուս Ալֆոնսոն 1204 թվականին: Հետագայում վարվեցողության կանոնների վերաբերյալ շատ գրքեր են տպագրվել: 1716 թվականին Համբուրգում լույս է տեսել «Պատշաճ ու հարգալիր զրույցի և կյանքի, բարձրաստիճան ու ազնվական անձերի, քեզ հավասարի և կանանց հետ վարվելակերպի, կանանց գեղեցիկ վարվելաձևեր ուսուցանելու կանոններ» գիրքը: Ռուսաստանում էթիկետն առավել տարածում է գտել Պետրոս Ա-ի օրոք: 1709 թվականին նա արձակել է մի հրա...
Recent posts

Երբ և ինչպես ծնվեց դիվանագիտությունը

  Աստվածներն Էգեյան ծովն արարելիս նրա փիրուզե ջրերին շաղ են տվել հարյուրավոր կղզիներ՝ մեծ, միջին, փոքր: Այդ կղզիները տարբեր քաղաքակրթությունների առաջացման ու զարգացման համր վկաներն են: Նրանք անցել են քարե և բրոնզե դարերով, տեսել են հելլենական քաղաքակրթությունը: Նրանցից ամեն մեկն ունեցել է իր սեփական պատմությունը, իր հյուսած առասպելը: Եվ փոխանցել է սերնդեսերունդ՝ մեզ հասցնելու հույսով: Դրանցից շատերն անէացել են ժամանակի մշուշում, շատերն էլ դարձել են համաշխարհային քաղաքակրթության մարգարիտներ: Կղզիների մեջ կա մեկը՝ Փարոսը: Այն շատ մեծ չէ: Բայց հատուկ է: Հատուկ է իր բարձրորակ, մաքուր, մանրախալ մարմարով, որը նախաքրիստոնեական օրերում արդյունահանում էին թրակացիները: Հին հույները մարդկությանը պարգևեցին ճարտարապետության և քանդակի անկրկնելի գլուխգործոցներ՝ պատրաստված հենց այդ մարմարից: Մի անգամ մեծատաղանդ Պրակսիտիսը ստացավ պատվեր՝ քանդակելու զգայական սիրո, գեղեցկության և սիրային կախարդանքի աստվածուհի Աֆրոդիտեի արձանը: Վարպետը մեկի փոխարեն քանդակեց 2 Աֆրոդիտե: Մեկը՝ հագուստով, մյուսը՝ մերկ,...

Էռնեստո Չե Գևարա

  Time ամսագրի կողմից որպես «դարաշրջանի խորհրդանիշներից» մեկը համարված Էռնեստո Գևարա դե լա Սերնան ծնվել է 1928 թվականի հունիսի 14-ին Արգենտինայի Ռոսարիո քաղաքում: Բուենոս Այրեսում բժշկություն սովորելու տարիներին և այն ավարտելուց անմիջապես հետո մի շարք ճամփորդություններ է արել Լատինական Ամերիկայում՝ ներառյալ 1952 թվականի նրա ճամփորդությունը Ալբերտո Գրանադոյի հետ «Նորթոն» տեսակի մոտոցիկլետով: Արդեն սկսել էր քաղաքական ակտիվության մեջ ներգրավվել ու ապրում էր Գվատեմալայում, երբ 1954 թվականին Խակոբո Արբենսի ընտրված կառավարությունը տապալվեց ԿՀՎ-ի կողմից իրականացված ռազմական օպերացիայի արդյունքում: Էռնեստոն փախավ Մեքսիկա՝ խորապես ծայրահեղականացնելով իր հայացքները: Գվատեմալայում ունեցած կապերի շնորհիվ Գևարան կուբացի հեղափոխականների մի խումբ հավաքեց, որը Մեխիկոյում արտաքսված վիճակում էր գտնվում: 1955 թվականի հուլիսին ծանոթացավ Ֆիդել Կաստրոյի հետ ու անմիջապես ներգրավվեց պարտիզանական արշավի մեջ, որի նպատակը կուբացի բռնապետ Ֆուլխենսիո Բատիստային տապալելն էր: Կուբացիները նրան կնքեցին «Չե» մա...

Բենջամին Ֆրանկլին

  Բենջամին Ֆրանկլինի հայրն ուզում էր, որ որդին հոգևորական դառնա, բայց դեռ երիտասարդ տարիքից Բենջամինն ավելիին էր ձգտում: Լինելով չափազանց ուշադիր երեխա՝ նա ուսումնասիրում էր շրջապատող աշխարհը, փորձում ըմբռնել, թե ինչպես է ամեն բան արվում և թե ինչ գին ունի հաջողությունը: Նա հասկանում էր, որ կարևորն այս գործում կրթությունն է, բայց Ամերիկայում ոչ մի դպրոց չէր կարող սովորեցնել նրան այն ամենը, ինչ նա ուզում էր կամ ինչի կարիքն ուներ: Արդյունքում նա սկսեց ինքնակրթությամբ զբաղվել՝ սովորելով այն դպրոցում, որը մենք կյանք ենք կոչում: Անդադար կարդալով՝ նա դարձավ այնպիսի լավ գրող, որ բազմիցս տպագրվեց տեղական թերթերում՝ ներկայանալով որպես մեծահասակ ու օգտագործելով մի շարք կեղծանուններ: 12 տարեկանում նա պաշտոնապես սկսեց ուսանել իր մեծ եղբոր մոտ, որը սովորեցրեց տպագրություն, կազմարարություն և մարքեթինգ: Սովորելու նրա նպատակը ոչ միայն ապրուստի միջոց վաստակելն էր, այլև հաղորդակցության ժամանակակից ամենաազդեցիկ միջոցներին տիրապետելը: Նա սովորեց սահմանել տառաձևերը, համակարգել թանաքի տեսակները, աշխատե...

Ի՞նչ է էթիկետը

  «Էթիկետ» բառը ֆրանսիական ծագում ունի և նշանակում է հաստատված կարգ ու վարքագծի ձև որոշակի պայմաններում: Վարքագիծը մարդու արտաքին մշակույթի անբաժանելի մասն է: Մեր հաջողությունը մեծապես կախված է մեր պահվածքից: Ժամանակակից աշխարհում մեծ նշանակություն ունի այն, թե ինչպես ենք հագնվում, ինչպես ենք քայլում և խոսում, ինչպես ենք վարվում հասարակական վայրերում: Էթիկետի կանոնների և նորմերի պահանջները բացարձակ չեն: Մեր պահվածքը մի տեղ և ինչ-որ հանգամանքներում նորմալ կթվա, մի այլ տեղ, այլ հանգամանքներում՝ անընդունելի: Էթիկետը դարավոր արմատներ ունի: Դեռ Հին Հունաստանում ընդունված էին էթիկետի նորմերը: Ահա դրանցից մի քանիսը. զսպե՛ք ձեր բարկությունը, հարգե՛ք մեծերին, շտապե՛ք ուրախացնել ձեր ծնողներին: Էթիկետի շուրջ առաջին գիրքը, որ կոչվել է «հաղորդակցության մշակույթ», կազմել է իսպանացի քահանա Պետրուս Ալֆոնսոն 1204 թվականին: Էթիկետի զարգացումը սկսվել է 14-րդ դարում: Վերածննդի դարաշրջանում իտալացիներն արդեն ունեցել են էլեգանտ վարք, բարոյականության կատարելագործում և նորաձևություն: Հարուստ մարդկան...

Ճապոնացի գրող Յասունարի Կավաբատայի Նոբելյան ճառը

  Ձե՛րդ մեծություն, Ձե՛րդ թագավորական վսեմություններ, Ձե՛րդ գերազանցություն պարոն նախագահ, Նոբելյան հիմնադրամի հոգաբարձունե՛ր, Շվեդական թագավորական ակադեմիայի անդամնե՛ր, տիկնա՛յք և պարոնա՛յք, ինձ համար մեծ պատիվ է առաջադրվել Շվեդական ակադեմիայի 1968 թվականի Գրականության Նոբելյան մրցանակին և պարգևը ստանալ անձամբ Ձերդ մեծությունից: Այս մրցանակի գերագույն արժեքը նրանում է, որ այն տրվում է նաև օտարերկրացիներին: Դա մրցանակին տալիս է համաշխարհային նշանակություն: 2 ճապոնացիներ՝ դոկտոր Յուկավան և դոկտոր Տոմոնագան վերջին տարիներին դարձան ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակակիրներ: Ալֆրեդ Նոբելը չափածո և արձակ տեքստեր էր գրում մի քանի լեզուներով, և սրան համահունչ՝ նաև գրականության բնագավառում են Նոբելյան մրցանակներ ստանում տարբեր երկրների գրողներ: 55 տարի է անցել այն օրից, երբ մրցանակը վերջին անգամ գնացել է Արևելք՝ Ռաբինդրանաթ թագավորին: Հաշվի առնելով լեզվական բարդությունները և այն հանգամանքը, որ իմ գործերը, առավել քան ուրիշներինը, հավանաբար մեծ մասամբ ընթերցվել են թարգմանությամբ, ես պիտ...

«Զանգեզուրի միջանցքով» դեպի թյուրքական աշխարհը. նեոպանթյուրքիզմի դրսևորումները

2020 թվականի դեկտեմբերի 10-ին Բաքվում, Արցախում տարած հաղթանակին նվիրված ռազմական շքերթի ժամանակ, Թուրքիայի նախագահ Էրդողանի ելույթում տեղ էին գտել բազմաթիվ թեզեր, որոնք առաջին հայացքից կապ չունեին բուն 44-օրյա պատերազմի հետ և ներկայացվում էին Թուրքիայի իշխանությունների պանթյուրքական օրակարգը: Դիմելով խորհրդանշական լեզվին՝ Էրդողանը ոչ միայն նշեց, որ այսօր փառավորվում են Էնվեր և Նուրի փաշաների հոգիները, այլև ակնարկեց տարածքային նոր նվաճումների մասին: Ինքնին խոսուն այս ելույթը հուշում էր, որ Թուրքիայի առջև դրված նպատակները չեն սահմանափակվում միայն Արցախով կամ Ադրբեջանով, այլ թիրախավորում են այլ տարածքներ՝ «Թյուրքական աշխարհը»: Ուստի պատահական չէ, որ 2020 թվականի պատերազմից հետո «միջանցքի» բացման համար մեկնարկած քարոզչական արշավի արդեն ամենասկզբում Թուրքիա-Նախիջևան-Ադրբեջան ցամաքային կապի ապահովումից զատ հավասարապես կարևորվում էր այդ ծրագրի շնորհիվ «Թյուրքական աշխարհի» հետ կապվելու և այդպիսով այն միավորելու հնարավորությունը: Ժամանակակից թուրքական քաղաքական մշակույթում «Թյուրքական աշխարհ...