Skip to main content

Posts

Նա ցանկանում էր նվաճել Եվրոպան

Երբ ժամանակը եկավ, պարսից արքայից արքա Դարեհը որոշեց թագավոր կարգել իր 7 որդիներից մեկին: Նրա ընտրությունը կանգ առավ Քսերքսեսի վրա. հայրն անմիջապես ուղարկեց նրան ճնշելու պարսիկներին ենթակա Եգիպտոսում ծագած ապստամբությունը: Քսերքսեսը շատ արագ և դաժանորեն «կարգի հրավիրեց» անհնազանդներին՝ ապացուցելով, որ հայրը չի սխալվել իր ընտրության մեջ: Իսկ երբ Դարեհը հանկարծամահ եղավ, Քսերքսեսը դարձավ ընդարձակ, հարուստ ու հզոր կայսրության արքայից արքան: Նա արտակարգ գեղեցիկ երիտասարդ էր: Բայց արտակարգ էր ոչ միայն նրա արտաքինը: Գերազանց մտավոր և ֆիզիկական պատրաստվածություն, փայլուն հիշողություն, բնածին վերլուծական ունակություն, ինքնատիպ տրամաբանություն, պետական մտածողություն, մասշտաբային գործելակերպ, վճռականություն, մոլեգին նպատակասլացություն, սեր դեպի բնությունը և բուսական աշխարհը, հատկապես՝ ծաղկաբուծությունը: Նա միշտ երազում էր գրավել Եվրոպան՝ տեսնելու համար, թե ինչպիսին է այդ կողմերի բուսականությունը: Սա իհարկե նրա էքսպանսիոնիզմի ընդամենը գեղագիտական կողմն էր: Նա պետության ծավալման և պետականության ամ...
Recent posts

Այն, ինչը սարսափելի է թշնամու համար, ուրախություն է նրա թշնամիների համար

  Ժողովուրդներն օրհասական պահերին ծնում են պայծառ ուղեղներ: Հին Հունաստանում դրանց պակասը երբեք չի նկատվել: Այդ խելոք և ոչ միակերպ մտածողների մեջ իր հատուկ տեղն ու դերն ունի Թեմիստոկլեսը: Նա քաղաքական մեծ գործիչ էր, ռազմական արվեստի լավագույն գիտակ, խորամանկ ու խորաթափանց ռազմավար, որը կարողանում էր ճիշտ հաշվարկել հակառակորդի քայլերը և կանխագուշակել դեպքերի զարգացման ընթացքը: Նա, ի տարբերություն մյուս զորավարների, կարծում էր, որ երկրի փրկությունը գալու է ծովից: Թեմիստոկլեսը համարձակորեն դեմ էր արտահայտվում գուշակների զանազան մեկնաբանություններին, թե այս կամ այն անբարենպաստ նախանշանների դեպքում հարկ է խուսափել ծովամարտից, լքել Ատտիկան ու բնակություն հաստատել մեկ այլ վայրում: Նա պնդում էր, որ Հելլադան կարող է դիմակայել թշնամուն այն դեպքում, եթե ունենա հզոր ռազմածովային նավատորմ: Ապացուցում էր, որ հնարավորինս պետք է խուսափել քանակապես գերազանցող պարսկական զորքերի հետ ցամաքային բախումից և թշնամուն պարտադրել ծովամարտ՝ հատկապես նեղուցներում: Ուժեղ նավատորմը, ասում էր նա, Հունաստանը կդարձ...

Թե ինչպես հույները սպանեցին պարսիկ դեսպաններին

  Պարսից արքաներ Կյուրոսը,Կամբյուսեսը և Դարեհը ստեղծեցին ահռելի չափերի հասնող կայսրություն, որը ձգվում էր Հյուսիսային Աֆրիկայից մինչև Հնդկաստան, Կովկասից մինչև Պարսից ծոց: Պարսկաստանի քաղաքական և վարչական կենտրոնը Սուսան էր: Այստեղ էր արքունիքը: Այստեղ էր նստում «բոլոր ժողովուրդների և բոլոր տարածքների արքան»: Այդ հսկայածավալ կայսրության գլխին կանգնած էր ինքը՝ մեծն արքան՝ Պարսկաստանի բոլոր տարածքների ժառանգական միապետը՝ օժտված երկնային իշխանությամբ: Աստվածների կամոք նա բազմել էր Պարսկաստանի և Բաբելոնի գահերին, իշխում էր Եգիպտոսին: Իսկ հույների համար արքայից արքան բացարձակ բռնապետ էր առօրյա կյանքում, կրոնում և քաղաքականության մեջ: Մի խոսքով, նա հունական լիբերալիզմի և դեմոկրատիայի հակադրությունն էր, պատուհաս՝ նրանց կրոնական սրբությունների և զգացմունքների համար: Պարսկական էքսպանսիան հիմնականում տարածված էր Հունաստանի ասիական մասի վրա, սակայն այն սպառնում էր սողոսկել Արևմուտք՝ իր տակն առնելով մայրցամաքային Հելլադան: Այդ ամենի հենքին պարսկական դիվանագիտությունը ցուցաբերում էր «բլիթի և մտ...

Հունական դիվանագիտության արատները

  Հելլադայի դիվանագիտության թույլ կողմերն ամենևին չեն նսեմացնում այդ դպրոցի առավելություններն ու բարեմասնությունները: Այն իրոք հելլենական դեմոկրատիայի նվաճումներից է և արժանի է ընդօրինակման: Բոլոր նշանավոր դիվանագետները, այդ թվում Հարոլդ Նիկոլսոնը, այս հարցում միակարծիք են: Այդ իսկ պատճառով, գոնե ինձ համար անակնկալ էր, երբ կարդացի նրա հետևյալ սպանիչ հայտարարությունը. «Չնայած այդ հոյակապ սկզբունքներին (այսինքն՝ դեմոկրատիային)՝ հույները պիտանի չէին որպես դիվանագետներ»: Նիկոլսոնն իր ոչնչացնող դատավճիռը բացատրում է 3 հիմնական պատճառներով, որոնք մեջբերում եմ ամբողջությամբ: «Առաջին, նրանց հատուկ է այն, ինչը հույն հայտնի պոետ Հեսիոդեսը անվանել է «հույների հին հայտնի հիվանդություն՝ սերը դեպի անհամաձայնությունը»: Նրանց մրցակցությունն այնքան սուր էր, որ ջլատում ու սպանում էր ինքնապահպանման բնազդը: Երկրորդ. իրենց խառնվածքով հույները լավ դիվանագետներ չէին, նրանք վատ դիվանագետներ էին: Լինելով բացառիկ խելոք մարդիկ՝ հույները, միևնույն ժամանակ, ամեն ինչից բարձր էին դասում բանսարկությունը և խորա...

Նրանք ինքնակա՞մ են առևանգվել

  Ցավալի է, երբ միջազգային արհավիրքների պատճառ կամա թե ակամա դառնում են գեղեցիկ սեռի ներկայացուցիչները, որոնք բնությունից կոչված են սեր և բերկրանք պարգևելու տղամարդկանց: Ֆրանսիացիները, լավ ճանաչելով կանանց, խորհուրդ են տալիս քաղաքական բոլոր խառն իրադրություններում փնտրել կնոջ հետքը: Հին աշխարհում հենց որ կին էին փախցնում, մեծ կռիվներ էին սկսվում: Դեռևս Տրոյական պատերազմից շատ առաջ փյունիկեցի վաճառականները եգիպտական և ասորեստանյան ապրանքներ էին բերում Հելլադայի Արգոս քաղաք և ծախում հենց ծովափին, ուր մի անգամ իր ընկերուհիների հետ այցելում է Ինաքոս արքայի դուստր Իոն: Փյունիկեցիներն առևանգում են Իոյին ընկերուհիների հետ ու տանում Եգիպտոս: «Ոնց թե, դուք մեր Իոյին առևանգե՞ք, դե առևանգելը հիմա տեսեք»,- ասում են արգոսցիներն ու հարձակվում փյունիկյան Տյուրոս քաղաքի վրա, հավասարեցնում հողին և առևանգում արքայի սիրասուն դստերը, որն ուներ հնչեղ անուն՝ Եվրոպե: Բայց, ինչպես ասում են, ախորժակն ուտելիս է բացվում: Հելլեններին դուր է գալիս այդ արարքը, և հիմա էլ նրանք առևանգում են կոլխերի արքայադուստր...

Սուտն այս աշխարհի ուժեղների զինանոցում

  Սուտը դանդաղ գործող ական է. այն կարող է քանդել պետություններ ու թագավորություններ: Ամենայն հայոց բանաստեղծն իր «Սուտասանը» հեքիաթում անպաճույճ, սակայն համոզիչ նկարագրում է նման մի դեպք, որը կարելի է զետեղել դիվանագիտական դասագրքերում՝ «Ստելը վտանգավոր է» վերտառությամբ: Հեքիաթում պատմվում է, թե ինչպես թագավորը պատրաստ է թագավորության կեսը տալ նրան, ով իրեն կխաբի: Պալատ են գալիս զանազան ստախոսներ և ձեռնունայն հեռանում: Հետո ներս է մտնում մի աղքատ գյուղացի և հայտարարում. -Ինձ մի կոտ ոսկի ես պարտ, եկել եմ տանեմ: -Մի կոտ ոսկի՞,- զարմանում է թագավորը:- Սուտ ես ասում, ես քեզ ոսկի չեմ պարտ: -Թե որ սուտ եմ ասում, թագավորությանդ կեսը տուր: -Չէ, չէ, ճշմարիտ ես ասում,- խոսքը փոխում է թագավորը: -Ճշմարիտ եմ ասում՝ մի կոտ ոսկի տուր: Հեքիաթը՝ հեքիաթ, սակայն երբ ստում են ժամանակակից պետությունների ղեկավարները, ստում են ցինիկաբար՝ փորձելով մոլորեցնել և ապատեղեկացնել միջազգային հանրությանն ու նրա ինստիտուտներին և հետն էլ ձեռք բերել քաղաքական շահաբաժիններ, սա արդեն մի կուտ ոսկի չէ, ոչ ...

Հույն-տրոյական բանակցություններն ավարտվում են պատերազմով

  Հին հույները, ամպերում աստվածների հետ բանակցելուց զատ, զբաղվում էին նաև իրական ու լուրջ գործերով. դնում էին միջազգային հարաբերությունների, արտաքին քաղաքականության և դիվանագիտական ծառայության հիմքերը: Այն վաղ ժամանակներում պատերազմի, խաղաղության, բանակցային գործընթացների մասին առաջին ինֆորմացիա հաղորդողներից մեկը Հոմերոսն էր: Մենք վերն արդեն նշեցինք, թե ինչպես Տրոյայի արքայազն Պարիսը գեղեցկության աստվածուհի Աֆրոդիտեի օգնությամբ հափշտակեց սպարտացի Մենելավոսի կնոջը՝ Հեղինեին: Եվ թե ինչպես կնոջը հետ բերելու համար Մենելավոսը եղբոր՝ Արգոսի և Միկենայի արքա Ագամեմնոնի հետ զորք հավաքեց ու գնաց պատերազմելու Տրոյայի դեմ: Սակայն պատերազմելուց առաջ հույները, այսինքն՝ նույն սպարտացիները, փորձում են դիվանագիտական ճանապարհով հարթել հակամարտությունը և դեսպանություն են ուղարկում Տրոյա, որի կազմում էր, բացի Մենելավոսից, Հին Հունաստանի մեծագույն հերոսներից մեկը՝ Ոդիսևսը: Հիշենք, որ նա Իթակե կղզու առասպելական թագավորն էր, Պենելոպեի ամուսինը և Տելեմաքոսի հայրը: Ոդիսևս-Մենելավոս դեսպանության բոլոր կա...