Դիվանագիտությունն արվեստ է, բայց նախ և առաջ գիտություն է: Գիտությունը շարժվում է օրենքներով, և այդ շարժումը խաթարվում է, երբ խախտվում են օրենքները: Դրանցից ամենակարևորներից մեկը ուսուցանում է՝ պետության կայունությունը և ուժն ուղիղ համեմատական են նրա ներքին ամրությանը և այն բնակեցնող հանրության միասնականությանը: Հելլադայի 2 հիմնական պոպուլացիաները՝ աթենացիները և սպարտացիները, խախտեցին այս ոսկե հավասարակշռությունը, և երկիրը կանգնեց կործանման եզրին: Նրանք սկուտեղի վրա պարսիկին հրամցրին այն, ինչը ժամանակին պահել էին զենքի ուժով՝ միասնաբար… Իսկ ասել, թե արքայից արքա Դարեհը ձեռքերը ծալած սպասում էր այդ երկնային մանանային, կնշանակի թերագնահատել պարսիկների տաղանդը՝ քաղաքական խորաթափանցությունը, պետական մտածողությունը և կայսերական նկրտումները: Արքայի երկնագույն երազը հույն-պարսկական պատերազմի՝ ամենևին ոչ իր օգտին արձանագրած արդյունքները սրբագրելն էր: Եվ այդ նպատակով արքայական բոլոր ծառայությունները՝ դիվանագիտական անձնակազմը, ռազմական և քաղաքական հետախուզությունները, լրտեսական ցանցն ուշի...
Դեմ դիմաց կանգնած 2 խոշոր դաշնությունները հավասարակշռում էին մեկմեկու: Սպարտան հենվում էր Պելոպոնեսյան պետությունների և Բեովտիայի վրա (բացի Պլատեայից): Աթենքն իր տրամադրության տակ ուներ Էգեյան, Սև և Մարմարա ծովերի առափնյա քաղաքներն ու կղզիները: Սպարտան կարող էր դուրս բերել գրեթե 2 անգամ ավելի հետևակ, քան Աթենքը, որը դրա փոխարեն անվերապահորեն գերակայում էր ծովում: Սպարտան ավելի հաստատուն և դիմացկուն էր, իսկ Աթենքը տնօրինում էր հսկայական նյութական միջոցներ: Աթենքը ձգտում էր ոչնչացնել Սպարտան: Իսկ ինչո՞վ էր պակաս վերջինն առաջինից: Ոչնչով: Սպարտայում իշխանությունն օլիգարխների ձեռքին էր, Աթենքում՝ դեմոկրատների: Ընդամենը: Աթենքի ռազմավարությունը հենված էր ցամաքում պաշտպանվելու, իսկ ծովում հարձակվելու սկզբունքի վրա: Համաձայն Պերիկլեսի ռազմական ծրագրի՝ նա պատրաստ էր զոհել Ատտիկան և դիմադրել՝ ապավինելով իր մտահղացմամբ Աթենքի շուրջը կանգնեցված պարիսպներին՝ «երկար պատերին»: Բոլորին էր հայտնի, որ սպարտացիներն անվարժ էին բերդերի դեմ պատերազմելու մեջ: Պերիկլեսը, այդ անխոնջ և պրպտուն քաղաքական ...