Հանդիպում Գյումրիում սերբական պատվիրակության անդամների հետ

 

7 դեկտեմբերի, 2008 թիվ, Գյումրի

Մեկնում ենք Գյումրի։ Սերբական պատվիրակության համար առանձին մեքենա է տրամադրված։ Գյումրիում պիտի նշվի երկրաշարժի 20-րդ տարելիցը։ Մի պահ մտաբերեցի 1988 թվականի դեկտեմբերի 7-ը։ Այդ օրը գտնվում էի Բելգրադում։ Ընդգրկված էի խորհրդային լավագույն թարգմանիչների պատվիրակության կազմում՝ մասնակցելու թարգմանիչների միջազգային հանդիպման աշխատանքներին։ Լարված ու տագնապալի օրեր էին։ Մտովի անընդհատ Երևանում էի, անհանգստացած էի հայկական ատոմակայանի ճակատագրով։ Երկրաշարժից ուղիղ 1 տարի անց գրեցի «Գյումրի» բանաստեղծությունս, որում մեծ արհավիրքի ցավն է խտացած, ափսոսանք ու կարեկցանք կա, նաև՝ հառնելու և հարատևելու անմար հույս ու հավատ․․․

․․․Եվ հիմա, ուղիղ 20 տարի անց, սահմռկեցուցիչ այս օրը, վերքը դեռ չամոքած Գյումրիում եմ կրկին՝ սերբ օդաչուների հարազատների հետ։ Զգում էի, թե որքան են նրանց խոցել խեղանդամ ու իր երբեմնի հմայքը կորցրած քաղաքի՝ դեռ այսօր էլ կանգուն ավերակները։ Նրանք ամբողջ օրը շրջեցին Գյումրիում, շփվեցին տեղի իշխանությունների, շարքային քաղաքացիների հետ։ Զգացին մեր անամոք ու չսպիացած ցավը, կիսեցին մեր վիշտը։ Երևան վերադառնալիս զրույցում, մտաբերում էինք 1988 թվականի ահասարսուռ դեկտեմբերը։ Պատմում էին, թե ինչպես էին սերբ օդաչուները պատրաստվում մեկնել Հայաստան։ Նրանց խոսքը շաղախված էր և՛ արցունքով, և՛ դառնությամբ, և՛ անսահման կարոտով․․․

Հետո շրջեցին Երևանում, ծանոթացան մայրաքաղաքի տեսարժան վայրերին, իսկ վաղ առավոտյան պիտի մեկնեն Բելգրադ։

Հրաժեշտ տվեցինք նրանց, իսկ նրանք մեզ ուղղելով իրենց շնորհակալական խոսքը, ասացին, որ երբեք չեն մոռանա երևանյան հրաշալի ընդունելությունը։ Ցանկություն հայտնեցին ներկա գտնվել նաև սերբ օդաչուների զոհվելու 30-րդ տարեդարձին՝ 2018 թվականին։ Հայաստանը նրանց համար դարձավ հարազատ երկիր, նրանք հեռացան ցավը սրտում, խոնավ աչքերով, բայց օրհնեցին մեր ժողովրդին, ով հիշել ու անմահացնել գիտե մեզ օգնության ձեռք մեկնող բոլոր բարի մարդկանց ու հերոսներին։ Սերբ 7 օդաչուները, անշուշտ, հերոսներ էին, ովքեր Հայաստան էին բերում բուժսարքավորումներ և դեղորայք՝ ցանկանալով ինչ-որ չափով մեղմել ու դարմանել մեր արնածոր վերքը։

Անմոռաց ու վշտաշաղ օրեր էին դրանք, որոնցում, սակայն, թևածում էր հոգեհարազատության շունչը․․․

Նյութի աղբյուրը՝ Բաբկեն Սիմոնյան-«Հյուպատոսական գրառումներ»