Ժողովրդավարական ազգերի ընտանիքի անդամ

 

Նախ և առաջ թույլ տվեք ասել, որ մեզ համար հաճելի է և պատիվ այսօր այստեղ ներկա գտնվելը: Մեզ համար սա մի շատ կարևոր պահ է: Սա մեր առաջին հանդիպումն է որպես Եվրոպայի խորհրդի լիարժեք անդամ, և մենք շատ ուրախ ենք ժողովրդավարական ազգերի ընտանիքի անդամ լինել: Եվրոպայի խորհրդին մեր դիմումի առաջին իսկ օրվանից մենք դարձել ենք այդ գործընթացի շահառուն, որովհետև որոշ պահանջներ կային, որոնք մենք պետք է բավարարեինք անդամ դառնալու համար: Այդ գործընթացը տևեց մի քանի տարի, բայց այդ ընթացքում Հայաստանն այս ոլորտում մեծ առաջընթաց գրանցեց: Հիմա մենք լիարժեք անդամ ենք:

Այնուհանդերձ, մենք հասկանում ենք, որ թեև մենք խորհրդի անդամ ենք, մենք դեռ լիովին ժողովրդավարական պետություն չենք և դեռ երկար ճանապարհ ունենք անցնելու: Հետևաբար, մենք սա դիտարկում ենք որպես մի գործընթաց, որից Հայաստանը կշարունակի օգուտներ քաղել: Գոյություն ունի պարտավորությունների և պատասխանատվությունների մի ամբողջ ցանկ, որը մենք ընդունել ենք լիարժեք անդամակցության հետ միասին: Եվ ես կցանկանայի զեկուցել խորհրդին, որ Հայաստանը շատ լուրջ է ընդունում ոչ միայն պարտավորությունները, այլ նաև այդ պատասխանատվությունների իրականացման ժամանակացույցը: Կցանկանայի զեկուցել, որ նախագահի անմիջական վերահսկողության ներքո ստեղծվել է հանձնաժողով, որպեսզի մենք կարողանանք հետևել այս գործընթացին: Գոյություն ունի հստակ ժամանակացույց, թե երբ պետք է կատարվի յուրաքանչյուր պարտավորությունը, և կարող եմ ասել, որ մենք արդեն մեծ առաջընթաց ենք գրանցել այս ոլորտում:

Այսօր առավոտյան ես ուրախությամբ ստորագրեցի 6 նոր եվրոպական համաձայնագրեր գլխավոր քարտուղարի հետ միասին: Եվրոպական համաձայնագրերին մեր միանալու այդ գործընթացը նույնպես կշարունակվի՝ ներքին տնտեսական ու քաղաքական բարեփոխումների ընթացքի հետ միասին: Եվրոպայի խորհուրդը վերջերս Հայաստան մի հանձնաժողով էր գործուղել՝ ուսումնասիրելու քաղաքական բանտարկյալների հետ կապված իրավիճակը: Մենք ուրախ էինք խմբից լսել, որ ցանկում միայն մեկ անուն կար: Նրանք հանդիպեցին կառավարության պաշտոնյաների, դատախազության և արդարադատության նախարարների հետ: Նրանք հանդիպեցին նաև այդ անհատի ու նրա փաստաբանների հետ: Եվ ես կարող եմ ասել, որ կառավարությունը համոզված է, որ մեղադրանքները քաղաքական նկատառումներ չունեն, և մենք հուսով ենք, որ քաղաքական բանտարկյալների մասով Հայաստանի վիճակը հանձնաժողովի վերջնական եզրակացության մեջ բարվոք կլինի: Մենք ակնկալում ենք ընդունել դեսպան Պիետրո Ագոյի գլխավորած Եվրոպայի խորհրդի մոնիտորինգի խմբին: Մենք ցանկանում ենք աշխատել շատ կառուցողական, աշխատել միասին՝ Հայաստանում մարդու իրավունքների և ժողովրդավարության վիճակը հնարավորինս մաքուր դարձնելու համար:

Մեր անդամակցությունն ունի ոչ միայն ներքին նշանակություն, այն ունի նաև տարածաշրջանային նշանակություն: Մենք անդամ դարձանք մեր հարևան Ադրբեջանի հետ, այն բանից հետո, երբ Վրաստանն արդեն անդամակցել էր: Մենք հուսով էինք, և ես պետք է ասեմ՝ մենք դեռևս հուսով ենք, որ մեր միասնական անդամակցությունը մեկ ատյանին, այստեղ՝ Խորհրդում, կնպաստի մեր տարածաշրջանային համագործակցությանը բազմաթիվ հարցերում՝ ներառյալ Լեռնային Ղարաբաղի խնդրի կարգավորումը: Սակայն ես ցավում եմ այն փաստի առթիվ, որ հենց այսօր, խորհրդում մեր առաջին հանդիպման և ներկայության ժամանակ, ադրբեջանցի իմ գործընկերն օգտագործում է այս ամբիոնը ներքին նեղ քաղաքական նկատառումներով:

Գոյություն ունի պատճառի և հետևանքի վերաբերյալ մի ամբողջական շփոթմունք: Այն, ինչ այսօր մենք լսեցինք իմ գործընկերոջից, հետևանքներն էին մի հակամարտության, որը շատ ավելի խորը պատճառներ ունի: Հետևանքները, ինչպես նա ներկայացրեց, սխալ էին մեկնաբանված և ուռճացված էին: Այո, կան խնդիրներ, բայց ոչ այն մասշտաբի, ինչ մենք լսեցինք: Սակայն դա չէ հիմնական խնդիրը: Բանն այն է, որ այդ հետևանքները շատ ավելի խորը պատճառներ ունեն, որոնց Ադրբեջանը շարունակ մերժում է անդրադառնալ: Երբ նրանք սկսեն անդրադառնալ հակամարտության խորքային պատճառին, մենք ավելի կմոտենանք հակամարտության լուծմանը:

Սակայն, դրանով հանդերձ, կցանկանայի ներկայացնել որոշ դրական զարգացումներ, ի հեճուկս այն հոռետեսության, որ մենք լսեցինք իմ գործընկերոջից, որն իսկապես զարմացնում է ինձ և ոչ միայն ինձ: Եթե դուք հետևել եք Ֆլորիդայի Քի Վեսթում մեր հանդիպումը եզրափակող երեք համանախագահների ասուլիսին, ապա այդ հանդիպման առնչությամբ նրանց եզրափակիչ լավատեսությունը շատ խոստումնալից էր: Այդ լավատեսությունը հիմնված էր այն փաստի վրա, որ համանախագահներն ասացին, որ հիմա նրանք իրենց տրամադրության տակ բավական նյութ ունեն պաշտոնական առաջարկություն մշակելու համար, մի փաստաթուղթ, որը կներկայացվի հակամարտող կողմերին: Եվ սա իրապես մեզ մեծ հույսեր է ներշնչում, որ Ժնևում հունիսի 15-ին նախատեսված մեր հաջորդ հանդիպման ժամանակ, համանախագահներն ի վիճակի կլինեն ներկայացնելու մի փաստաթուղթ, որը հիմք կհանդիսանա մեր ապագա բանակցությունների համար:

Թույլ տվեք այստեղ մի հեռահար ընդհանուր հայտարարություն անել, և ես գիտեմ, որ սա լուրջ հայտարարություն է, որը կարող եմ ասել ամբողջ պատասխանատվությամբ, որովհետև մենք սրան իսկապես հավատում ենք: Եթե երկու նախագահները հետ չկանգնեն կամ չնահանջեն իրենց պարտավորություններից, որոնք նրանք ստանձնեցին փարիզյան երկու և քիվեսթյան հանդիպումներում, եթե չնահանջեն ձեռք բերված համաձայնություններից, ապա մենք հավատում ենք, որ առաջիկա ամիսներին մենք տոնելու առիթ կունենանք: Բայց այստեղ ես պետք է կրկնեմ, սա հնարավոր կլինի, եթե երկու նախագահները արմատական կերպով հետ չկանգնեն այն սկզբնական դիրքորոշումներից ու պարտավորություններից, որ նրանք ստանձնել են: Ես պարզապես հուսով եմ, որ խորհրդի հաջորդ հանդիպման ժամանակ մենք կկարողանանք շատ նպաստավոր և դրական եղանակով խոսել այս գործընթացի վերաբերյալ:

Նյութի աղբյուրը՝ Վարդան Օսկանյան- «Անավարտ տասնամյակ. ելույթների ընտրանի»